Đề tài nghiên cứu:Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật châm cứu cắt cơn nghiện ma túy

[ntm2212]

ĐỀ TÀI
ỨNG DỤNG TIẾN BỘ KỸ THUẬT CHÂM CỨU
CẮT CƠN NGHIỆN MA TUÝ



Chủ nhiệm công trình: BS. CKCI Nguyễn Xuân Trực, Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Hải Dương.

Cơ quan chủ trì: Hội Châm cứu tỉnh - Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Hải Dương.

Thời gian thực hiện: Năm 2003 - 2004.

Đề tài được tổng kết.

I. MỤC TIÊU

Áp dụng phương pháp châm cứu cắt cơn nghiện ma túy và điều trị tại cộng đồng.

II. TÓM TẮT KẾT QUẢ THỰC HIỆN

1. Tổng quan chung về các chất gây nghiện.

Đề tài đã đưa ra cái nhìn tổng quan về những chất gây nghiện có nguồn gốc tự nhiên và nguồn gốc tổng hợp, phân tích cơ chế tác động của ma tuý trên cơ thể con người và cơ chế gây nghiện. Đồng thời nêu quan điểm của Giáo sư, Bác sỹ Nguyễn Tài Thu về ảnh hưởng của ma tuý đến cơ thể.

Giáo sư, Bác sỹ Nguyễn Tài Thu cho rằng, nghiện ma túy ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng sinh lý của tạng phủ, nó không chỉ ảnh hưởng đơn độc đến một tạng hay một phủ mà có thể ảnh hưởng đến 12 tạng phủ, 12 kinh mạch. Ở mỗi bệnh nhân khác nhau, bệnh lý do ma túy gây ra ở các tạng phủ cũng khác nhau.

2. Thu thập thông tin và phương pháp điều trị

Qua thu thập thông tin phương pháp điều trị cắt cơn đói ma túy trên thế giới cho thấy, châm cứu là một phương pháp điều trị có hiệu quả đối với các hội chứng cai nghiện ma túy và phương pháp phục hồi sức khỏe cho người nghiện ma túy. Tại Việt Nam, Giáo sư, Bác sỹ Nguyễn Tài Thu đã sử dụng điện châm kết hợp với thủy châm các Vitamin nhóm B và Vitamin C để điều trị cho thương binh mắc nghiện do lạm dụng thuốc ngủ. Sau 4 - 7 ngày điều trị, các thương binh hết nghiện. Từ năm 1993 đến nay, Viện châm cứu liên tục tiếp nhận bệnh nhân nghiện ma túy và điều trị có kết quả. Theo y học hiện đại, châm cứu có khả năng điều chỉnh các đáp ứng miễn dịch ở người. Y học cổ truyền cho rằng, hội chứng thịnh khi châm phải dùng phương pháp tả và hội chứng suy khi châm phải dùng phương pháp bổ.

3. Ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật cắt cơn nghiện ma tuý bằng phương pháp điện châm

Bệnh viện Y học cổ truyền Hải Dương và Hội Châm cứu tỉnh đã cử 5 bác sỹ tập huấn tại Viện Châm cứu Trung ương với thời gian 30 ngày. Phương pháp đào tạo lý thuyết kết hợp với thực hành trực tiếp trên bệnh nhân tại Viện Châm cứu Trung ương do Giáo sư, Bác sỹ Nguyễn Tài Thu trực tiếp giảng dạy.

Sau khi được tập huấn, các bác sỹ tiến hành điều trị cho 30 bệnh nhân nghiện ma tuý theo các tạng phủ, chứng trạng và các phương pháp châm tả, châm bổ.

Xác định 16 huyệt thường châm điều trị cắt cơn đói ma tuý và những huyệt châm để chữa hiện tượng dòi bò ở cột sống, thắt lưng, ở chi trên và chi dưới. Xây dựng liệu trình điện châm xác định số lần điện châm phụ thuộc vào số lần báo hiệu tiền cơn, thời gian điện châm cắt cơn mỗi lần khoảng 25 - 30 phút và liệu trình điều trị cắt cơn từ 7 - 8 ngày.

- Bệnh nhân nghiên cứu được xác định triệu chứng lâm sàng như ngáp, chảy nước mắt, nước mũi, nổi da gà, toát mồ hôi, buồn nôn, mạch nhanh, dị cảm, đồng tử giãn, tăng thân nhiệt, sút cân v.v... Xác định triệu chứng cận lâm sàng gồm xét nghiệm nước tiểu: opiet dương tính và điện não biến đổi.

- Phân loại những bệnh nhân không tự nguyện điều trị, những bệnh nhân mắc bệnh nặng như tim mạch, hen, lao, gan, thận, HIV dương tính, phân bổ theo độ tuổi, giới tính xác định đối tượng nghiện lứa tuổi từ 21 - 30 và từ 31 - 40 chiếm tỷ lệ khá cao (90%). Bệnh nhân nam (90%) nhiều hơn bệnh nhân nữ (10%). Phần lớn bệnh nhân nghiện qua đường hút, hít, chích (60%). Mức độ nghiện vừa chiếm tỷ lệ 90%, nghiện nặng chiếm 10%.

- Thực hiện theo dõi diễn biến hội chứng lâm sàng cai ở 3 ngày đầu là rất cao, diễn biến lâm sàng hội chứng cai ở ngày thứ 4 và ngày thứ 8 điều trị cắt cơn giảm rõ rệt, đặc biệt là triệu chứng thèm ma tuý chỉ còn 21%.

- Trong số 30 bệnh nhân có 15 người tự nguyện hoàn toàn và 15 người không tự nguyện. Kết quả điều trị cắt cơn đói ma tuý của bệnh nhân tự nguyện hoàn toàn đạt tỷ lệ cao (73%), bệnh nhân không tự nguyện không đạt được kết quả.

- Tổng hợp kết quả nghiên cứu xét nghiệm opiet nước tiểu âm tính của nhóm bệnh nhân cai nghiện ma tuý tự nguyện sau 8 ngày điều trị khả quan (78%); kết quả nghiên cứu về phổ điện não trước và sau điều trị khác biệt rõ rệt. Sau điện châm điều trị cắt cơn đói ma túy phổ điện não của bệnh nhân được phục hồi tốt.

4. Một số kinh nghiệm sau ứng dụng tiến bộ kỹ thuật châm cứu cắt cơn nghiện ma túy

Chọn tần số kích thích từ 15 - 30Hz trong châm tả và 10-15Hz trong châm bổ và phác đồ huyệt phù hợp. Vai trò của điện châm trong điều trị cắt cơn đói ma tuý liên quan đến khí, chức năng tạng phủ và ngũ hành, phù hợp trong biện chứng luận trị châm cứu là á phiện nội sinh trong cơ thể được giải phóng ra.

Điện châm có tác dụng rõ rệt trong điều trị cắt cơn nghiện ma tuý, sau khoảng 5-10 phút, các triệu chứng đau lưng hoặc đau bụng giảm gần như hoàn toàn và sau điện châm điều trị khoảng 15 - 20 phút thì cơn nghiện cắt hoàn toàn. Như vậy, châm cứu là một phương pháp giải độc có tác dụng làm giảm các triệu chứng của người nghiện, làm giảm nguy cơ thèm thuốc, giảm nhu cầu sử dụng thuốc, giảm các triệu chứng đau của hội chứng cai nghiện.

Điện châm cắt cơn đói ma tuý có thể triển khai ở tuyến cơ sở và trong cộng đồng, phù hợp với hoàn cảnh kinh tế - xã hội ở nước ta. Chỉ cần máy điện châm, kim châm cứu,... các thầy thuốc cơ sở được tập huấn phương pháp này có thể điều trị cai nghiện ma tuý bằng điện châm không gặp biến chứng.

5. Kiến nghị

Phương pháp điều trị cắt cơn đói ma tuý điện châm nên tuân thủ một số nguyên tắc như: Chọn những bệnh nhân tự nguyện xin điều trị, vận dụng đúng những triệu chứng của cơn nghiện, qui vào hội chứng tạng phủ để chọn phác đồ huyệt hợp lý trong điều trị áp dụng phương pháp điện châm "đón cơn". Dùng máy điện châm kích thích các huyệt với cường độ, tần số phù hợp từ 15 - 30Hz khi bệnh nhân có dấu hiệu tiền cơn (châm đón cơn).

III. NHÂN RỘNG KẾT QUẢ THỰC HIỆN


Sau nghiệm thu phương pháp chưa được áp dụng rộng trong cai nghiện. Nguyên nhân chủ yếu là không có cơ sở y học cổ truyền tích cực tham gia vào việc điều trị cai nghiện và việc quản lý bệnh nhân cai nghiện rất phức tạp.

[ntm2212]

Chủ nhiệm đề tài : GS. Nguyễn Tài Thu và cộng sự Viện châm cứu

Hiện nay nghiện ma túy đang là một trong những tệ nạn xã hội lớn nhất của đất nước ta. Để cai nghiện ma túy có rất nhiều phương pháp, có phương pháp dùng thuốc, có phương pháp không dùng thuốc. Châm cứu hỗ trợ cắt cơn và điều trị cai nghiện là một phương pháp chữa bệnh không dùng thuốc thuận tiện, đơn giản, ít tốn kém, đến nay đã được ghi nhận đạt kết quả tốt trên nhiều bệnh nhân và sẽ được phổ biến ở các trung tâm cai nghiện trong thời gian tới.

I. Tình hình chung.

Có nhiều phương pháp cai nghiện ma túy nhưng việc tìm ra được một phương pháp cai nghiện ma túy hữu hiệu, thuận tiện, đơn giản và ít tốn kém cho đến nay vẫn là một vấn đề khó khăn.

Từ năm 1982, Viện châm cứu đã tiến hành nghiên cứu, ứng dụng châm cứu vào việc cai nghiện ma túy với các hình thức không dùng thuốc là: Điện châm, thủy châm và xoa bóp bấm huyệt. Những năm gần đây đặc biệt là từ năm 1996, công trình dùng châm cứu cai nghiện ma túy ở Viện ngày càng được nghiên cứu hoàn chỉnh hơn, khoa học hơn, nên đã có một vai trò tích cực trong việc cắt cơn đói ma túy. Đề tài châm cứu cắt cơn đói ma túy là một đề tài nhánh của 1 đề tài cấp Nhà nước giai đoạn 1996-2000, đã được Hội đồng khoa học cấp Nhà nước đánh giá đạt kết quả tốt vào cuối năm 1998. Từ đó những kết quả của đề tài này vẫn tiếp tục được nghiên cứu, triển khai tới cộng đồng để góp phần tích cực hơn nữa trong việc cai nghiện ma túy.

Viện châm cứu đã triển khai châm cứu cai nghiện ma túy xuống một số điểm như: Cao Bằng (1996), Nghệ An (1997), Nha Trang (1998); Hà Tây và 1 phường ở Hà Nội (1999). Tiếp đến là Yên Bái, Hải Phòng (năm 2000); phường Bùi Thị Xuân, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội (tháng 4/2001). Tại tất cả các điểm này, việc dùng châm cứu để cai nghiện ma túy đều đạt kết quả tốt.

Qua 689 bệnh án điều trị cai nghiện ma túy bằng châm cứu từ 15/9/1998 đến 22/5/2001 được theo dõi nghiêm ngặt từ lâm sàng đến cận lâm sàng, trong đó có các đánh giá như điện não đồ, định lượng Opiat trong nước tiểu và b Endorphin trong máu bệnh nhân, chúng tôi đã thu được những kết quả rất khả quan không chỉ cắt cơn nghiện cho bệnh nhân mà còn kéo dài tới vài năm sau giúp cho người nghiện không tái nghiện. 21 bệnh nhân được cai ma túy bằng châm cứu năm 1995 ở xã Đường Thượng, huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang đến nay vẫn không có ai tái nghiện. Số tái nghiện trong tổng số bệnh nhân điều trị bằng châm cứu chỉ chiếm 10-15%, đó là những trường hợp đặc biệt (không tự nguyện, bị ép buộc, bỏ dở cai nghiện).

II. Đối tượng và nội dung nghiên cứu.

1. Đối tượng nghiên cứu là các bệnh nhân nghiện ma túy (hút thuốc phiện, hít hêrôin, sử dụng cocain, thuốc "lắc"...) tự nguyện đến cai nghiện tại Viện châm cứu và một số điểm tại cộng đồng ở địa phương mà Viện thực hiện và chỉ đạo.

2. Nội dung nghiên cứu.

Phân tích triệu chứng lâm sàng của hội chứng cai thuốc gồm 12 triệu chứng theo tiêu chuẩn quốc tế ICD - 10F: Thèm ma túy; ngáp; chảy nước mắt nước mũi; nổi da gà; toát mồ hôi; dãn đồng tử; tăng thân nhiệt; mạch nhanh, huyết áp tăng; đau, chuột rút các cơ; rối loạn tiêu hóa; dị cảm; mất ngủ).

Đồng thời biện chứng luận trị 5 chứng trạng nghiện ma túy theo lý luận của đông y thuộc : Can - đởm, tâm - tâm bào tiểu trường - tam tiêu, tỳ - vị, phế - đại trường, thận - bàng quang.

Xét nghiệm và định lượng chất ma túy (Opiat) trong nước tiểu của bệnh nhân nghiện thấy lượng Morphin trong nước tiểu thường cao hơn người bình thường rất nhiều (người bình thường nồng độ Opiat Ê 200ng/ml).

Đánh giá biến đổi về điện não đồ của người nghiện: Điện não được ghi trước và sau khi được châm cứu bằng máy EEG - 2100. Trên điện não đồ thấy các sóng biến đổi bất thường; xuất hiện sóng thuốc Gamma, sóng chậm Delta, hoạt động cơ bản Alpha nghèo nàn, biến dạng.

Nghiên cứu sự biến đổi về nồng độ b Endorphin trong máu, trước và sau khi châm cứu. Thấy hàm lượng b Endorphin được tiết ra ở máu tăng lên tới mức độ bình thường. Vì ở người nghiện ma tuý do bị phụ thuộc Opiat từ bên ngoài đưa vào nên nồng độ b Endorphin giảm thấp.

Đánh giá chức năng gan của người nghiện ma túy trước và sau khi châm cứu . Thông thường, trước khi điều trị chức năng gan của người nghiện ma túy bị suy giảm và tỷ lệ bệnh nhân nhiễm viêm gan B và viêm gan C cao.

III. Các hội chứng tạng phủ của nghiện ma túy theo lý luận đông y và phương pháp điều trị cai nghiện bằng châm cứu.

Dùng ma túy sẽ gây tác hại tới chức năng các tạng phủ mỗi bệnh nhân khác nhau. Tùy theo trạng thái cơ thể, thời gian sử dụng, mức độ sử dụng sẽ ảnh hưởng đến các tạng phủ một cách không giống nhau: Có thể ảnh hưởng đến can - đởm của người này, ở người khác thì lại gây rối loạn chức năng tâm - tâm bào tiểu trường - tam tiêu, phế - đại trường, tỳ - vị hoặc thận - bàng quang. Qua tứ chẩn bát cương của y học phương Đông, cần biện chứng chính xác để đề ra phương hướng điều trị thích hợp đối với từng bệnh nhân. Nói chung các chứng trạng thường gặp bao gồm 5 chứng trạng sau:

1. Chứng trạng thuộc can - đởm: Biểu hiện là bệnh nhân thèm ma túy, hay cáu gắt, đau đầu, mất ngủ, lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng dày, tiểu tiện vàng, khát nước; mạch phù, huyền, sác.

Pháp điều trị là thanh nhiệt, tả hỏa, bình can, bình vị trường, bổ tỳ, thông kinh hoạt lạc. Châm tả các huyệt: Hành gian, Phong trì, Suất cốc, Bách hội, Khúc trì, Thượng tinh, Thái dương, Đồng tử liêu. Châm bổ các huyệt Túc tam lý, Thái khê.

2. Chứng trạng thuộc tỳ - vị: Bệnh nhân thèm ma túy, đau bụng đi ngoài (có khi đi ngoài ra máu), nôn hoặc nôn ra máu, miệng đắng, chân tay mỏi nhức, ngáp, chảy nước mắt nhiều, chất lưỡi nhạt, rêu trắng mỏng; mạch phù hoặc trầm, sáp, nhược.

Pháp điều trị là kiện tỳ, bình vị, bình can, thanh nhiệt, bổ thận thủy. Châm tả các huyệt Nội quan, Thần môn, Thiên khu, Hợp cốc, Lương môn, Trung quản, Giải khê. Châm bổ: Khí hải, Quan nguyên, Thận du, Thái khê.

3. Chứng trạng thuộc tâm - tâm bào tiểu trường - tam tiêu: Bệnh nhân thèm ma túy, đau bụng, tức ngực, hồi hộp, tim đập nhanh, bồn chồn, gai gai rét, khó ngủ, lưỡi đỏ, rêu lưỡi dày; mạch phù, hồng, sác.

Pháp điều trị là bình tâm, an thần, thanh nhiệt, bổ thận. Châm tả các huyệt Nội quan, Thần môn, Hợp cốc, Khúc trì, Thiên khu. Châm bổ các huyệt Quan nguyên, Khí hải, Thận du, Thái khê.

4. Chứng trạng thuộc thận - bàng quang: Bệnh nhân thèm thuốc, đau lưng, đau mỏi xương khớp, nhức trong ống chân, trong cột sống (có dị cảm, dòi bò lúc nhúc trong ống tủy) di mộng tinh, liệt dương (nam giới), khí hư, rối loạn kinh nguyệt, vô kinh (nữ giới), chất lưỡi nhạt, rêu trắng mỏng. Mạch trầm, sáp, nhược.

Pháp điều trị là bổ thận, thanh nhiệt, thông kinh hoạt lạc. Châm tả các huyệt Giáp tích L2 - L3 (thận tích), Uỷ trung, Thứ liêu, Côn lôn, Khúc trì, Huyền chung. Châm bổ Thái khê ị Tam âm giao, Trung đô ị Âm cốc.

5. Chứng trạng thuộc phế - đại trường: Bệnh nhân thèm ma túy, khó thở, tức ngực, bứt rứt, cảm giác nghẹt ở cổ, đau bụng, đại tiện táo; lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng dày, nứt nẻ; mạch phù, thực, khẩn, sác.

Pháp điều trị dùng thanh nhiệt, tuyên phế khí, thông kinh hoạt lạc. Châm tả các huyệt Hợp cốc, Khúc trì, Khí xá, Thiên đột, Trung quản, Đản trung, Thiên khu, Quyền liêu ị Nghinh hương. Châm bổ Liệt khuyết, Xích trạch, Túc tam lý.

IV. Các hình thức châm được ứng dụng trong điều trị cai nghiện ma túy.

Thường kết hợp ba hình thức sau:

1. Điện châm: Chọn và dùng các loại kim phù hợp để châm lên các huyệt trên cơ thể của bệnh nhân theo biện chứng luận trị và công thức huyệt như trên đã nêu. Châm kim vào các huyệt cần châm nếu chính xác tức là đắc khí. Sau đó phải dẫn khí bằng kích thích máy điện châm, để điều chỉnh khí trong cơ thể theo nguyên tắc hư thì bổ, thực thì tả nhằm điều hòa thăng bằng của các tạng phủ, tiêu trừ trạng thái bệnh lý.

2. Thủy châm: Trong 2 đến 3 ngày đầu của một liệu trình cai nghiện (7 ngày) khi đã ngăn bệnh nhân không tiếp tục đưa ma túy vào cơ thể, với tác dụng của châm cứu bệnh nhân không lên cơn vật vã nhưng người mệt, không muốn ăn chỉ uống nước. Để nâng cao thể trạng của bệnh nhân, góp phần phục hồi các chức năng bình thường của tạng phủ, cần kết hợp một hình thức của châm là: "Thủy châm" tức là dùng các loại sinh tố như Vitamin B1, Vitamin B12, Vitamin C, Vitamin B6, để tiêm vào các huyệt theo công thức tương ứng với các hội chứng tạng phủ nêu trên. Bệnh nhân sẽ sớm phục hồi được sức khỏe và tham gia tích cực vào việc điều trị cai nghiện.

3. Xoa bóp bấm huyệt: Xoa bóp bấm huyệt giúp cho việc điều hòa khí huyết nhanh hơn, bệnh nhân có cảm giác thoải mái, thư giãn, phục hồi sức khỏe nhanh chóng.

Thường từ lúc bắt đầu điều trị bằng châm cứu, người nghiện đươc điện châm đón cơn, nên bệnh nhân không có cơn vật vã, kích thích, hò hét, đập phá. Trong 1 đến 3 ngày đầu tiến hành châm cho bệnh nhân mỗi ngày ít nhất 3 lần, có những trường hợp phải châm từ 5 - 6 lần/ngày (bệnh nhân đã nghiện lâu năm hoặc dùng ma túy với liều lượng quá lớn). Vì thế người điều trị trực phải liên tục ngày và đêm để châm cứu cho bệnh nhân được kịp thời. Lượng hao hụt thuốc phiện nội sinh trong cơ thể được bù đắp và tăng lên để đáp ứng các chức năng sinh lý trong thời gian đầu, từ ngày thứ 4 và thứ 5 người bệnh bắt đầu đã có những kết quả tiến bộ rõ rệt về lâm sàng cũng như cận lâm sàng.

V. Tiêu chuẩn đánh giá kết quả điều trị cắt cơn cai nghiện ma túy.


1. Đánh giá trên lâm sàng.

- Thường sau 3 đến 4 ngày điều trị bằng châm cứu (có khi chỉ sau 2 ngày) bệnh nhân không còn xuất hiện các chứng trạng của nghiện ma túy như trước khi điều trị, theo tiêu chuẩn của hội chứng cơn đói ma túy ICD - 10F, và hội chứng tạng phủ của Đông y.

- Bệnh nhân bắt đầu ăn được nhiều và cảm thấy ngon miệng, thể trạng tốt lên và tăng cân trung bình 1 - 2 kg/tuần.

- Bệnh nhân sinh hoạt trở về bình thường không còn cảm giác thèm thuốc và nhớ thuốc, ngủ tốt và lấy lại giấc ngủ sinh lý.

[ntm2212]

2. Đánh giá trên cận lâm sàng:

2.1. Xác định nồng độ Opiat trong nước tiểu (đánh giá bằng máy ADX-ABBOT).

Khi mới vào điều trị tất cả các bệnh nhân đều có Opiat dương tính và hàm lượng Opiat tăng rất cao, trung bình từ 7000 - 8000 ng/ml, cao nhất đến 25000 - 30000 ng/ml. Sau 3 ngày điều trị, thử nước tiểu bệnh nhân, thấy trên 95% số bệnh nhân có kết quả Opiat nước tiểu âm tính, cá biệt có khoảng 2 - 5% dương tính (do cơ thể bệnh nhân quá suy yếu, chức năng gan, chức năng thận giảm, nghiện lâu năm với liều lượng lớn). Sau 1 liệu trình điều trị (7 ngày) nhận thấy ở 100% bệnh nhân, nồng độ Opiat nước tiểu âm tính và hàm lượng Opiat < 200ng/ml (như người bình thường).

2.2. Chức năng gan.

Đa số các trường hợp sau 1 đợt điều trị, các chức năng ở gan được cải thiện, nồng độ các men gan GOT, GPT trở về bình thường, ở một số bệnh nhân chức năng gan vẫn chưa được cải thiện vì thời gian điều trị chức năng gan còn quá ngắn (trong 1 tuần). Do đó sau khi điều trị cai nghiện phải có kế hoạch để cho bệnh nhân tiếp tục phục hồi và cải thiện chức năng của gan và tình trạng sức khỏe chung bằng cách tiếp tục châm cứu và thủy châm. Bình thường có thể tiếp tục điều trị 3 lần/tuần cũng là để duy trì hiệu quả châm cứu cai nghiện lâu dài và chống tái nghiện.

2.3. Đánh giá sự biến đổi của điện não đồ.

Qua 689 bệnh nhân đã được cai nghiện bằng châm cứu, được đo điện não đồ 3 lần: Trước điều trị, ngày thứ 3 điều trị, sau 7 ngày điều trị. Điện não đồ của bệnh nhân trước khi điều trị, qua đánh giá trên phổ điện não nhận thấy ảnh hưởng của ma túy lên não rất là trầm trọng. Mức độ phổ điện não ở người nghiện nặng là 85 - 95%, bao gồm các màu: Nâu, đỏ, đỏ gạch, đen tím (ảnh 1), còn lại chỉ có 5 đến 15% là mức độ nhẹ và trung bình bao gồm các màu vàng nhạt và vàng sẫm. Sóng điện não xuất hiện nhiều sóng thuốc Gamma 81,25%, sóng chậm Delta chiếm 23,88% (bình thường là 8,10%), sóng cơ bản Alpha giảm chỉ còn 51,55% và biến dạng (bình thường là 60,34%) (ảnh 2). Điện não đồ của bệnh nhân sau khi điều trị mức độ phổ điện não được cải thiện một cách rõ rệt từ mức độ nặng chuyển về mức độ nhẹ và tiến tới phục hồi. Sau điều trị 85 - 95% chuyển sang màu vàng hoặc vàng nhạt, chỉ còn 5 - 15% mức độ trung bình với các màu sắc nâu sẫm hoặc đỏ, không còn các màu đen hoặc tím. Số các bệnh nhân này trên lâm sàng không còn thèm thuốc, không thấy xuất hiện các triệu chứng nghiện ma túy nhưng nếu cho xuất viện ngay rất có thể tái nghiện lại. Trong trường hợp này, chúng tôi thường giữ lại để điều trị lại thêm 3 - 5 ngày thì biểu hiện mức độ phổ điện não bình phục trở lại với màu trắng hoặc màu vàng, hạn chế khả năng tái nghiện. Đánh giá trên sóng điện não thấy các sóng hoạt động cơ bản Alpha bình phục trở lại, ổn định và điều hòa, sóng thuốc Gamma mất đi và sóng chậm Delta trở về bình thường với tỷ lệ 8-9% (ảnh 3).

2.4. Đánh giá kiểm tra biến đổi b Endorphin

Nồng độ b -Endorphine trước và sau điều trị cai nghiện ma túy

Bệnh nhân trước khi châm cứu : 43,021± 16,024

Bệnh nhân sau khi châm cứu : 47,955± 16,602

Sau khi điều trị, lượng b Endorphin được tiết ra trong máu tăng lên rõ rệt và đạt đến mức bình thường là 52,696 ± 14,852 (pg/ml). Sự cắt cơn đói ma túy nhanh và hiệu quả trên lâm sàng có thể giải thích bằng việc b Endorphin được giải phóng trong cơ thể người nghiện dưới tác dụng của châm cứu.

VI. Kết luận


Trong thời gian từ năm 1982 trở lại đây, đặc biệt là 3 năm gần đây (1998- 2001) việc nghiên cứu dùng châm cứu cắt cơn đói ma túy và góp phần cai nghiện ma túy cho bệnh nhân nghiện ma túy đã đạt được hiệu quả điều trị rất tốt không những chỉ cắt cơn nghiện cho bệnh hân mà hiệu quả còn được duy trì trong thời gian khá dài (có bệnh nhân đã cai được 6 năm mà chưa tái nghiện như ở Hà Giang), góp phần vào việc cai nghiện cho bệnh nhân.

Với phương pháp châm đón cơn để cai nghiện ma túy, châm cứu đã gíup cho bệnh nhân không bị lên cơn, tránh được những cơn vật vã, khổ sở, những cơn đau và những dị cảm như dòi bò trong xương tủy rất khó chịu. Suốt trong quá trình điều trị bằng châm cứu bệnh nhân luôn tỉnh táo, yên tâm, phấn khởi, có thể trở lại cuộc sống bình thường rất nhanh.

Phương pháp châm cứu cắt cơn đói ma túy và cai nghiện ma túy là phương pháp đơn giản, chi phí ít tốn kém mà bất cứ người châm cứu nào cũng thực hiện được, có thể phổ cập rộng rãi phương pháp cai nghiện ma túy bằng châm cứu ở cộng đồng.

Bệnh nhân sau khi đã được cai nghiện ma túy, tuy đã hết nghiện nhưng ở mỗi người vẫn có thể để lại một số triệu chứng như mất ngủ, đau lưng, đau bụng, rối loạn tiêu hóa kéo dài, tức ngực, khó thở.... Vì vậy để tiếp tục phục hồi các triệu chứng còn lại cho bệnh nhân và củng cố kết quả cai nghiện thì cần thiết phải điều trị tiếp tục cho bệnh nhân 3 lần/tuần. Thực tiễn cho thấy: Tất cả các bệnh nhân tham gia điều trị duy trì, thể lực phục hồi tốt, tỷ lệ tái nghiện rất thấp được bệnh nhân và gia đình người nghiện rất hoan nghênh.